Bài giảng từ 31 tháng 03 đến 04 tháng 04

BÀI GIẢNG TỪ 31 THÁNG 3 ĐẾN 5 THÁNG 4, 2008

Chủ Nhiệm Điều Hợp Thảo Luận trong tuần: TT TUỆ SIÊU//ĐĐ PHÁP ĐĂNG//NI SƯ LIỄU PHÁP

Thứ Hai: ĐĐ Huyền Vân: "CÔNG ĐỨC -- CHỚ SỢ HÃI CÁC CÔNG ĐỨC"(Toát Yếu: Như Quang)
Thứ Ba: ĐĐ Tuệ Quyền "BUỔI SÁNG TỐT ĐẸP" . (Toát Yếu: Như Quang)
Thứ Tư::Ni Sư Liễu Pháp " BẢY GIỚI CẤM TÚC" (Toát Yếu: Như Quang )
Thứ Năm:TT Tuệ Siêu"ĐỨC PHẬT VÀ KẺ MỤC ĐỒNG"(Toát Yếu: Như Quang )
Thứ Sáu: ĐĐ Pháp Đăng : "THÂN NGƯỜI KHÓ ĐƯỢC". (Toát Yếu: Như Quang)
Thứ Bảy:ĐĐ Pháp Tân ... " VÔ THỈ LÀ LUÂN HỒI" (Toát Yếu: Như Quang)

Bốn bài cuối trong chương Lời khuyên cho cư sĩ: 8. Chớ sợ hãi công đức. 9. Buổi sáng tốt đẹp. 10. Bảy giới cấm túc. 11. Đức Phật và kẻ mục đồng.

Hai bài đầu trong chương Đời sống, cái chết và đời sau: 1. Thân người khó được. 2. Vô thỉ là luân hồi.

Thứ Hai 31 tháng 03, 2008

CÔNG ĐỨC -- CHỚ SỢ HÃI CÁC CÔNG ĐỨC

(Bản Anh Ngữ: Good Works I, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn: http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tieubo1/tb14-ptnv1.htm#chuong1)

Ðiều này đã được Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, và tôi đã được nghe:

Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức. Này các Tỷ-kheo, công đức là đồng nghĩa với an lạc, cái gì khả lạc, khả hỷ, khả ái, khả ý, tức là công đức. Này các Tỷ-kheo, Ta thắng tri thọ hưởng quả dị thục, khả lạc, khả hỷ, khả ái, khả ý trong một thời gian dài của các công đức đã làm trong một thời gian dài. Sau khi tu tập từ tâm trong bảy năm, Ta đã không trở lui lại đời này trong bảy tăng kiếp và hoại kiếp. Trong thời kỳ kiếp tăng, Ta là chư Thiên Quang Âm; Trong thời kỳ kiếp giảm, Ta sanh trong lâu đài trống không ở Phạm Thiên. Tại đấy Ta là Phạm Thiên, Ðại Phạm Thiên bậc chinh phục, bậc không bị ai chinh phục, bậc nhìn thấy tất cả, bậc có quyền lực. Này các Tỷ-kheo, ba mươi sáu lần Ta đã là Thiên chủ Ðế Thích. Nhiều trăm lần, Ta đã làm vua, vị vua Chuyển Luân, trị vì đúng pháp, bậc Pháp vương, bậc chiến thắng bốn phương, bậc đã đạt được sự an ổn trong quốc độ, bậc đầy đủ bảy báu. Còn nói gì khi Ta là vị vua ở địa phương. Này các Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ như sau: "Quả này là do nghiệp nào Ta đã làm, là quả dị thục của nghiệp nào mà nay, Ta được đại thần lực như vậy, đại uy lực như vậy?". Rồi này các Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ như sau: "Ðây là quả ba nghiệp Ta đã làm, là quả dị thục của ba nghiệp, do vậy Ta nay đựơc đại thần lực như vậy, đại uy lực như vậy. Tức là bố thí, nhiếp phục, chế ngự".

Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. Ở đây, điều này được nói đến.

Hãy để cho vị ấy,

Học tập về công đức,

Công đức là lạc căn,

Tối thượng trong tương lai,

Hãy tu tập bố thí,

Sống nếp sống an tịnh,

Và tu tập từ tâm.

Sau khi đã tu tập,

Các pháp này như vậy,

Tức là cả ba pháp,

Khiến an lạc sanh khởi,

Bậc Hiền trí được sanh

Trong thế giới an lạc,

Thế giới không sân hận.

Thứ Ba, 01 tháng 04, 2008

BUỔI SÁNG TỐT ĐẸP

(Bản Anh Ngữ: Good Works II, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn: http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tangchibo/tangchi03-1116.htm)

- Các loại hữu tình nào, này các Tỷ-kheo, vào buổi sáng, thân làm việc thiện, nói lời nói thiện, ý nghĩ điều thiện, các loài hữu tình ấy, này các Tỷ-kheo, có một buổi sáng tốt đẹp. Các loại hữu tình nào, này các Tỷ-kheo, vào buổi trưa, thân làm việc thiện, nói lời nói thiện, ý nghĩ điều thiện, các loài hữu tình ấy, này các Tỷ-kheo, có một buổi trưa tốt đẹp. Các loại hữu tình nào, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, thân làm việc thiện, nói lời nói thiện, ý nghĩ điều thiện, các loài hữu tình ấy, này các Tỷ-kheo, có một buổi chiều tốt đẹp.

Vầng sao lành, điều lành

Rạng đông lành, dậy lành

Sát-na lành, thời lành

Cúng dường bậc Phạm hạnh

Thân nghiệp chánh, lời chánh

Ý nghiệp chánh, nguyện chánh

Làm các điều chơn chánh

Thì được lợi an lạc

Lớn mạnh trong Phật giáo

Hãy không bệnh an lạc

Cùng tất cả bà con.

30. "Ðế Thích không phóng dật,

Ðạt ngôi vị Thiên chủ.

Không phóng dật, được khen;

Phóng dật, thường bị trách."

(Pháp Cú 30)

Thứ Tư 02 tháng 04, 2008

BẢY GIỚI CẤM TÚC

(Bản Anh Ngữ: Good Resolutions, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn:

http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tuongungbo/tu1-11.htm)

1) Tại Sàvatthi.

2) -- Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, khi Thiên chủ Sakka còn làm người, vị này chấp trì và thật hành bảy cấm giới túc. Nhờ chấp trì bảy cấm giới túc này, Sakka được địa vị Sakka.

3) Bảy cấm giới túc là gì?

4) "Cho đến trọn đời, tôi hiếu dưỡng cha mẹ. Cho đến trọn đời, tôi kính trọng gia trưởng. Cho đến trọn đời, tôi nói lời nhu hòa. Cho đến trọn đời, tôi không nói lời hai lưỡi. Cho đến trọn đời, với tâm ly cấu uế và xan tham, tôi sống trong gia đình với tâm bố thí, với tay sạch sẽ, hoan hỷ thí xả, nhiệt tình đáp ứng các yêu cầu, sung sướng phân phối vật bố thí. Cho đến trọn đời, tôi nói lời chân thực. Cho đến trọn đời, tôi không phẫn nộ, nếu tôi có phẫn nộ, tôi sẽ mau chóng dẹp trừ phẫn nộ ấy".

5) Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, khi Thiên chủ Sakka còn làm người, vị này chấp trì và thật hành bảy cấm giới túc. Nhờ chấp trì bảy cấm giới túc này, Sakka được địa vị Sakka.

Thứ Năm 03, tháng 04, 2008

ĐỨC PHẬT VÀ KẺ MỤC ĐỒNG

(Bản Anh Ngữ: The Buddha and the Cowherd, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn:

http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tieubo1/tb15-kt1.htm)

Dhaniya:

18. Cơm ta, nấu đã chín,

Sữa uống, ta vắt xong,

Mục đồng Dhaniya,

Ðã nói lên như vậy.

Trên bờ sông Mahì,

Ta chung sống đồng cư,

Chòi lá được khéo lợp,

Lửa đốt được cháy đỏ.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

19. Ta đoạn được phẫn nộ,

Tâm hoang vu không còn,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy.

Trên bờ sông Mahì,

Ta chỉ sống một đêm,

Chòi lá được rộng mở,

Lửa đốt được tịch tịnh.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Dhaniya:

20. Ruồi lằn và muỗi mòng,

Ở đây không tìm thấy,

Mục đồng Dhaniya,

Ðã nói lên như vậy.

Trên cánh đồng cỏ mọc,

Ðàn bò đi ăn cỏ,

Dầu cơn mưa có đến,

Chúng có thể chịu đựng.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

21. Các bè đã được cột,

Khéo tác thành tốt đẹp,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy.

Ai qua được bờ kia,

Nhiếp phục dòng nước mạnh,

Lợi ích của chiếc bè,

Ðâu còn thấy cần thiết.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Dhaniya:

22. Vợ ta khéo nhu thuận,

Không có tham dục gì,

Mục đồng Dhaniya

Ðã nói lên như vậy.

Ðã lâu ngày chung sống,

Vừa đẹp ý đẹp lòng,

Ta không nghe điều gì,

Thuộc ác hạnh về nàng.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

23. Tâm Ta khéo nhu thuận,

Ðược giải thoát, mở rộng,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy.

Lâu ngày tu viên mãn,

Khéo nhiếp phục chế ngự,

Trong Ta các pháp ác,

Không còn được tìm thấy.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Dhaniya:

24. Với lợi tức thâu hoạch,

Ta tự nuôi sống ta,

Mục đồng Dhaniya

Ðã nói lên như vậy,

Con ta và cả ta,

Sống chung không bệnh hoạn,

Ta không nghe điều gì,

Thuộc ác hạnh về chúng.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

25. Ta không có làm mướn,

Cho một ai ở đời,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy

Với điều được chứng đắc,

Ta du hành thế giới,

Về tiền công cần thiết,

Không thể có nơi Ta.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Dhaniya:

26. Ðây có các bò cái,

Ðây có các bò con,

Mục đồng Dhaniya

Ðã nói lên như vậy.

Ðây có những bò mẹ,

Mang thai, nối giống dòng,

Ðây có những bò đực,

Những con chúa đầu đàn.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

27. Ðây không có bò cái,

Ðây không có bò con,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy.

Ðây không có bò mẹ,

Mang thai, nối giống dòng,

Ðây không có bò đực,

Những con chúa đầu đàn.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Dhaniya:

28. Cây cột được đóng sâu,

Không còn bị dao động,

Mục đồng Dhaniya

Ðã nói lên như vậy.

Các dây bằng cây lau,

Ðược bện lại mới chắc,

Và các con bò con,

Không thể nào giật đứt.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

Thế Tôn:

29. Giống như con bò đực,

Giật đứt các trói buộc,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác

Ðã nói lên như vậy.

Như voi làm bựt đứt

Các giây leo héo mục,

Ta không còn đi đến,

Chỗ thai tạng tái sanh.

Nếu là ý người muốn,

Thần mưa, hãy mưa đi.

30. Rồi mưa lớn đổ xuống,

Làm đầy tràn đất trũng,

Làm tràn ngập đất cao,

Nghe trời gầm, mưa, thét,

Mục đồng Dhaniya,

Nói lên lời như sau:

Dhaniya:

31. Lợi thay cho chúng ta,

Ðâu phải là lợi nhỏ,

Chúng ta được chiêm ngưỡng,

Bậc Chánh Giác, Thế Tôn.

Ôi! Kính bậc Pháp nhãn,

Con xin quy y Ngài,

Kính bậc Ðại ẩn sĩ,

Hãy là Thầy chúng con.

32. Vợ con và cả con,

Là những người nhu thuận,

Xin sống đời Phạm hạnh,

Dưới chân bậc Thiện Thệ.

Ðược đến bờ bên kia,

Vượt khỏi sanh già chết,

Chúng con sẽ trở thành

Người đoạn tận đau khổ.

Màra:

33. Ai có các con trai,

Hoan hỷ với con trai,

Ðây là lời Ác ma,

Ðã nói lên như vậy

Người chủ các con bò,

Hoan hỷ với con bò.

Còn người thì hoan hỷ,

Ðối với sự sanh y,

Ai không có sanh y,

không thể có hoan hỷ.

Thế Tôn:

34. Ai có các con trai,

Sầu muộn với con trai,

Bậc Thế Tôn, Chánh Giác,

Ðã nói lên như vậy.

Người chủ các con bò,

Sầu muộn với con bò;

Sầu muộn của con người,

Chính do sự sanh y,

Ai không có sanh y,

Không thể có sầu muộn.

Thứ Sáu 04, tháng 04, 2008

THÂN NGƯỜI KHÓ ĐƯỢC

(Bản Anh ngữ: Rare Is the Chance of Human Birth, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn:

http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tieubo3/tb3-ni04.htm#16

http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tuongungbo/tu5-56b.htm)

Hãy nhớ tới hình ảnh,
Con rùa mù biển đông,
Cho đầu nó lọt vào,
Lỗ hổng khúc cây trôi,
Ðể nói lên ví dụ,
Ðược làm người khó vậy.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người quăng một khúc gỗ có một lỗ hổng vào biển lớn. Tại đấy có con rùa mù, sau mỗi trăm năm nổi lên một lần.

-- Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy sau mỗi trăm năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào khúc gỗ có một lỗ hổng hay không?

-- Năm khi mười họa may ra có thể được, bạch Thế Tôn, sau một thời gian dài.

-- Ta tuyên bố rằng còn mau hơn, này các Tỷ-kheo, là con rùa mù ấy, sau mỗi trăm năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào khúc gỗ có một lỗ hổng ấy; còn hơn kẻ ngu, khi một lần đã rơi vào đọa xứ để được làm người trở lại. Vì sao?

Vì rằng ở đấy không có pháp hành, chánh hành, thiện nghiệp, phước nghiệp. Ở đấy, này các Tỷ-kheo, chỉ có ăn thịt lẫn nhau, và chỉ có người yếu bị ăn thịt. Vì sao?

Vì không thấy được bốn Thánh đế. Thế nào là bốn? Thánh đế về Khổ... Thánh đế về Con Ðường đưa đến Khổ diệt.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải làm để rõ biết: "Ðây là Khổ"... một cố gắng cần phải làm để rõ biết: "Ðây là Con Ðường đưa đến Khổ diệt".

"Khó thay, được làm người,

Khó thay, được sống còn,

Khó thay, nghe diệu pháp,

Khó thay, Phật ra đời!"

(Pháp Cú 182)

TÍCH TRUYỆN:

Câu chuyện này được kể lại khi đức Phật ngồi dưới bảy cây Sirìsaka, gần Ba-la-nại, liên hệ đến Long vương Erakapatta.

Vào thời đức Phật Ca-diếp, Erakapatta là một Sa-môn trẻ. Một hôm, thầy ngồi trên thuyền bơi dọc sông Hằng. Ngang qua khu rừng cây Eraka, thầy nắm một chiếc lá, xuồng đi nhanh thầy níu lại, và chiếc lá bị rách tan. Trong suốt hai mươi năm thiền định trong rừng, thầy không sám hối lỗi này, nhưng khi gần chết, thầy có cảm giác bị một chiếc lá Eraka quấn ngang cổ. Thầy muốn thú tội, nhưng không có vị Tỳ-kheo nào gần đó. Sau khi chết thầy tái sinh làm Long vương. Khi Long vương có một cô con gái, Ngài nằm trên sông Hằng và đưa cao cái lưng khổng lồ, long nữ hát múa trên lưng nghĩ thầm bằng cách này, khi có đức Phật ra đời, ngài sẽ biết tin. Trong trường hợp người nào hát đáp được câu hỏi của ngài, ngài sẽ gả con gái, và giao luôn cả tài sản và quyền lực của Long vương. Vào một đêm nhằm ngày Bồ-tát, Long vương đặt con gái trên lưng, long nữ nhảy múa và hát đố rằng:

Thế nào gọi là vua?

Thế nào bị gọi là tham dục thống trị?

Làm sao thoát khỏi quyền lực của tham dục?

Tại sao gọi là người ngu?

Tất cả cư dân trên cõi Diêm-phù-đề không ai trả lời được. Khi đức Phật xuất hiện, vào một buổi sáng, Ngài quan sát căn cơ chúng sanh, và nhận thấy Long vương Erakapatta và thanh niên Bà-la-môn Uttara có nhân duyên đáng độ nên dạy cho chàng Bà-la-môn Uttara học câu hát trả lời. Khi nghe câu trả lời, Long vương sẽ biết có Phật ra đời và đến gặp ngài và khi Long vương đến, ngài sẽ dạy câu kệ giữa pháp hội. Vào cuối bài kệ có tám mươi bốn ngàn người được Pháp nhãn.

Bài kệ trả lời như sau:

Người nào làm chủ sáu căn, ấy là vua.

Người nào vui thích với sáu căn, ấy là bị tham dục làm chủ.

Người không vui thích với sáu căn, là thoát khỏi tham dục.

Người nào vui thích với sáu căn, là người ngu.

Sau khi dạy Uttara câu trả lời, Phật dạy tiếp:

- Uttara! Khi ngươi hát xong, long nữ sẽ hát tiếp:

Vì sao người ngu tái sinh?

Bằng cách nào người trí tự tại?

Bằng cách nào chứng Niết-bàn?

Hãy trả lời câu hỏi của ta.

Và ngươi hãy trả lời:

Do lòng tham ái người ngu tái sanh.

Bằng ý chí người trí được tự tại.

Người thoát khỏi mọi triền phược,

Người ấy chứng Niết-bàn.

Uttara ghi nhớ câu trả lời và chúng Sơ quả. Sau khi chứng Sơ quả, chàng đến gặp Long vương trả lời câu đố. Khi Long vương nghe những câu này, biết rằng đã có một vị Phật xuất hiện ở thế gian. Lòng tràn ngập niềm vui, Long vương vẫy mạnh chiếc đuôi khổng lồ, một lượn sóng lớn dâng lên quét sạch hai bên bờ, dân cư trong khoảng ấy rơi tõm xuống nước. Long vương bèn đưa lưng đỡ hết thảy và đặt lên bờ. Uttara đưa Long vương đến chỗ Phật. Long vương hóa hiện hào quang trên con đường của mình, và đảnh lễ Phật, lui đứng một bên khóc kể lại cuộc đời của mình với Đức Phật:

- Bạch Thế Tôn, con là đệ tử của một đức Phật, và hành thiền suốt hai mươi năm. Nhưng công phu ấy không giúp cho con tránh khỏi quả báo. Chỉ vì con làm rách một chiếc lá Eraka nhỏ, con phải tái sanh làm rồng, bò đi bằng bụng. Trong khoảng thời gian giữa hai đức Phật, con không được làm người, không được nghe pháp, cũng chẳng gặp Phật.

Nghe vậy, đức Phật đáp:

- Này Ðại vương, khó được thân người, khó được nghe pháp, khó có Phật ra đời. Vì Phật muốn thành phải trải qua muôn ngàn gian lao cực khổ.

Ngài nói kệ:

(182) Khó thay, được làm người.

Khó thay, được sống còn.

Khó thay, nghe diệu pháp.

Khó thay, Phật ra đời.

Nghe xong kệ, có tám mươi bốn ngàn người được pháp nhãn thanh tịnh.

Thứ Bảy 05, tháng 04, 2008

VÔ THỈ LÀ LUÂN HỒI

(Bản Anh ngữ: A World Without End Is Existence, trích từ Some Sayings of the Buddha, dịch giả Woodward, F.L. Bản Việt ngữ của Hòa Thượng Thích Minh Châu. Nguồn:

http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-kinh-tuongungbo/tu2-15.htm)

CỎ VÀ CỦI

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". -- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn.

3) Thế Tôn nói như sau:

-- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

4) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người chặt các cành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá, trong cõi Diêm-phù-đề này, chất chúng thành một đống, làm chúng thành những que đặt theo hình các ô vuông, cầm từng que đặt xuống và nói: "Ðây là mẹ tôi, đây là mẹ của mẹ tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các bà mẹ, mẹ của người ấy. Nhưng nhành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá trong cõi Diêm-phù-đề này có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt.

5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

6) Cũng vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày một lớn lên.

7) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

QUẢ ÐẤT

1) ... Trú ở Sàvatthi.

2) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

3) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người từ quả đất lớn này làm thành những cục đất tròn, lớn bằng hạt táo, cầm từng cục đất đặt xuống và nói: "Ðây là cha tôi, đây là cha của cha tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các người cha, cha của người ấy. Nhưng quả đất lớn này đi đến đoạn tận, đoạn diệt.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

5) Cũng vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày càng lớn lên.

6) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

NƯỚC MẮT

1) ... Trú ở Sàvatthi.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn? Dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này hay là nước trong bốn biển lớn?

4) -- Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng, cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do chúng con than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này chớ không phải nước trong bốn biển lớn.

5) -- Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy!

6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này chớ không phải nước trong bốn biển lớn.

7) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng mẹ chết.

8) ... các Ông chịu đựng con chết. ..

9) ... các Ông chịu đựng con gái chết...

10) ... các Ông chịu đựng tai họa về bà con...

11) ... các Ông chịu đựng tai họa về tiền của...

12) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng tai họa của bệnh tật. Cái này là nhiều hơn, là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì mình không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải chịu đựng tai họa của bệnh tật chớ không phải nước trong bốn biển.

13) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... bị tham ái trói buộc.

14) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

SỮA

1) ... Trú ở Sàvatthi.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, sữa mẹ mà các Ông đã uống trong khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài, hay là nước trong bốn biển?

4) -- Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng cái này là nhiều hơn, tức là sữa mẹ mà chúng con đã uống trong khi chúng con lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không phải nước trong bốn biển!

5) -- Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy!

6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là sữa mẹ mà các Ông đã uống trong khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không phải nước trong bốn biển.

7) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

NÚI

1) ... Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào?

4) -- Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm hay một vài trăm ngàn năm.

5) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) -- Có thể được, này Tỷ-kheo. Thế Tôn nói như vậy. Ví như, này Tỷ-kheo, có một hòn núi đá lớn, một do tuần bề dài, một do tuần bề rộng, một do tuần bề cao, không có khe hở, không có lỗ hổng, một tảng đá thuần đặc. Rồi một người đến, cứ sau một trăm năm lại lau hòn đá ấy một lần với tấm vải kàsi. Này Tỷ-kheo, hòn núi đá lớn ấy được làm như vậy có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt mau hơn là một kiếp.

7) Như vậy dài, này các Tỷ-kheo, là một kiếp. Với những kiếp dài như vậy, này Tỷ-kheo, hơn một kiếp đã qua, hơn một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp đã qua, hơn một trăm ngàn kiếp đã qua.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này... vừa đủ để giải thoát.

Chồng chất như xương người,
Chỉ sống có một kiếp,
Chất đống bằng hòn núi,
Bậc Ðạo Sư nói vậy.

Ðống xương ấy được nói,
Lớn như Vepulla,
Phía Bắc núi Linh Thứu,
Núi thành Magadha.

Người thấy bốn sự thật,
Với chân chánh trí tuệ,
Khổ và khổ tập khởi,
Sẽ vượt qua đau khổ,
Con đường Thánh tám ngành,
Dẫn đến khổ tịnh chỉ.

Người ấy phải luân chuyển,
Tối đa là bảy lần.
Là vị đoạn tận khổ,
Ðoạn diệt mọi kiết sử.