PHẬT  TỬ

Truyện ngắn by Như Quang

Ngôi chùa nằm không xa trung tâm thành phố nhưng đường đi lại khá lắc léo. Đa số Phật tử đến chùa đều có phương tiện di chuyển riêng. Dựa vào điểm này dân cư trong vùng có thể kết luận những Phật tử này là Phật tử từ khá đến giàu. Tuy vậy, khi đến chùa, Phật tử ít dám nói chuyện giàu nghèo, có lẽ do lời truyền miệng về sự khó khăn của ngài cả. Tuyệt đối khi đến chùa phật tử không được khen chùa giàu dù rằng chùa có đầy đủ máy vi tính, chánh điện khang trang, điện nước đầy đủ. Trong mỗi thời pháp, khi có dịp là ngài chen vào lời răn không nên phê b́nh chùa này giàu hay chùa kia nghèo. Nghèo giàu là do ở cái giới đức của chư Tăng chớ không do vật chất bên ngoài. Chùa giàu của cải mà chư Tăng phá giới th́ c̣n tệ hại hơn chùa nghèo mà chư Tăng giới luật thanh tịnh. Về phía Phật tử hơn nhau không phải do chiếc Dream đời này, đời kia hay quần là áo lụa. Phật tử giàu là giàu chánh niệm, giàu tứ vô lượng tâm chớ không phải giàu tiền, giàu bạc. Do sự lặp đi, lặp lại của ngài, dần dà Phật tử đến chùa không dám chưng diện se sua mà nếu có ai lỡ miệng nói đến chữ giàu là vội vàng chắp tay con xin sám hối. Nhờ những lời răn của ngài mà số Phật tử kinh tế khó khăn đến chùa không mặc cảm và thành phần khá giả th́ hoà ḿnh với hội chúng hơn. Mọi người đều là con Phật như nhau, đều đến chùa với tấm ḷng thành dâng hương hoa đến Phật và t́m an vui nơi ngôi Tam bảo.

Nh́n từ bên ngoài, ngôi chùa có vẻ bề thế lắm. Được bao bọc bởi vườn cây xanh ngát, rải rác đó đây trong vườn là các tượng Phật nằm, ngồi, sơn son, thếp vàng nên ngôi chùa càng tăng thêm vẻ tịch tịnh. Người ta đồn rằng chư thiên ngự trong vườn rất nhiều, ai nói năng không cẩn thận là bị chư thiên làm cho méo miệng hoặc leo phá cây trái trong vườn là chư thiên cho té. Ai dễ duôi không tu tập, chư thiên khều móc nhắc nhỡ. Những lời đồn đăi đến tai sư cả, ngài chỉ cười cười không xác nhận mà cũng chẳng phũ nhận.

Sư cả là người xuất gia từ nhỏ, giới hạnh rất nghiêm minh nên oai đức của ngài rất thù thắng và ngài rất được ḷng các phật tử khắp nơi. Ngài sống cuộc đời vô cùng đơn giản, chỉ chú tâm vào việc hoằng pháp và thiền định, hoạ hoằng lắm mới rời khỏi chùa. Đắp trên ḿnh một chiếc y củ kỷ, chân mang đôi dép kẹp ṃn lẳng, ngài là một tăng sĩ khổ hạnh c̣n sót lại giữa thế kỷ hai mươi. Nhờ sự đơn giản của ngài mà tăng tướng ngài càng hiển lộ. Mỗi khi ngài có việc phải rời chùa, phật tử thấy ngài từ xa là đă cung kính chắp tay xá. Trong thời đại kỷ thuật mà ngài c̣n ưa chuộng các phương tiện củ kỷ như giảng pháp th́ không cầm đến micro với lư do có micro th́ phật tử sẽ không lắng tâm nghe. Micro chỉ được dùng dến trong các dịp lể lớn như khi đi nhiễu Phật ngoài trời để tiếng tụng kinh vang vọng đến tai chư thiên ngự trong chùa và trong khắp cơi sa bà.

Mỗi tháng vào hai ngày sám hối, Phật tử xa gần đều đến tụng kinh. Họ bảo nhau chỉ cần nghe ngài kệ kinh Pali là thấy an lạc rồi. C̣n đến dịp lể Phật Đản, lể dâng y th́ Phật tử đứng tràn ra cả sân. Các phật tử giành nhau làm thí chủ của các buổi lể lớn. Họ không ngần ngại bỏ ra một số tiền lớn để giành phần phước cho ḿnh và gia quyến. Cũng có nhiều Phật tử từ nước ngoài về vào dịp chư Tăng ra hạ, họ cũng cố xin được làm thí chủ. Đôi khi sư cả gợi ư họ các chùa khác, họ có vẻ không vui. Ai cũng muốn được làm lể ở chùa của sư. Y áo, sư đâu cần chi nhiều. Vậy mà thí chủ cứ muốn dâng thêm. Máy vi tính, điện thoại di động, sư đâu có yêu cầu mà Phật tử cũng đem lại. Sư gián tiếp dạy Phật tử cách bố thí, làm phước nhưng h́nh như Phật tử của sư chưa hiểu được ư của sư. Thậm chí có người cho sư cổ lổ sỉ, ngược đời. Tiện nghi vật chất không muốn, cứ muốn đi ngược ḍng đời. Nhưng có lẽ đó là phước phần của sư, đâu phải vị sư cả nào cũng được phật tử lo lắng như thế. Tuy nhiên ai dâng cúng ǵ sư cũng hoan hỷ nhận và chúc phúc cho thí chủ rồi chia lại cho những ai cần dùng.

Ngoài những ngày lễ lớn ra, ngày thường chùa rất im vắng. Có lẽ v́ ngài cả nghiêm trang, khó tính nên chùa rất ít chúng. Chỉ có hai vị tỳ kheo thường xuyên ở chùa, c̣n ngoài ra là tăng khách chỉ đến rồi đi. Ngoài tiếng tụng kinh ra là trong chùa không nghe một tiếng động, âm thanh nào nữa cả. Sau giờ tụng kinh là ngài thiền định, hoặc nghiên cứu kinh điển. Hộ Tăng là một phụ nữ có tuổi, Bà Sáu, cũng là người bà con của ngài cả. Sáng sớm bà đi chợ, đem thức ăn đến nấu bữa điểm tâm cho quư sư, quét dọn trong chùa rồi lo đến bữa trưa cho quư sư. Sau khi quư sư độ trai là bà dọn dẹp sạch sẽ, đến chiều bà mới về. Có hôm tuổi già mệt mỏi, bà muốn nằm nhà nhưng nghĩ đến ngài cả không ai lo cơm nước, bà lại mặc áo, đội nón đến chùa. Bà mến chùa, thương quư sư nên không ngày nào bà nằm nhà được. Chỉ có ḿnh bà mới biết cuộc sống bên trong của ngôi chùa. Chùa cao, Phật lớn, đệ tử nhiều nhưng không ai chịu khó giở khạp gạo xem gạo c̣n nhiều ít, không ai chịu để ư tiêu, đường, tỏi, ớt… Người ta để ư đến những thứ chỉ làm no mắt chớ không làm no bụng. Dâng chai nước mắm, lọ đường th́ đâu có oai bằng dâng chiếc máy vi tính tối tân, cái truyền h́nh vĩ đại? Sư cả tuy khó nhưng đôi lúc dễ dăi trong chuyện bố thí v́ nghĩ Phật tử muốn bố thí th́ ḿnh nhận cho họ có phước và xem đó là cách dạy chư Phật tử xả bỏ tâm tham. Bà không dám cải lời sư cả nhưng nhiều khi bà thấy đau ḷng v́ những tài vật dâng cúng không hữu ích cho cuộc sống người tu. Người tu bị vây bủa bởi những lợi dưỡng, tiện nghi nếu yếu ḷng sẽ dễ dàng bị lôi cuốn. May mà gặp sư là người tu hành chân chính, nếu không là những vật dụng xa xí đă làm cản trở người tu. Khi thí chủ quay lưng, thầy tṛ chỉ biết nh́n những khối sắt vô tri mà nghĩ đến những điều thực tế hơn là nước mắm và cơm gạo. Tiền chợ trong chùa chủ yếu là do Phật tử cúng dường nên tháng có, tháng không. Khi không c̣n tiền chợ th́ bà xoay sở mượn tạm của con cháu mà lo cho chư sư. Cuộc sống tính từng bửa. Có hôm không có tiền chợ, cũng không vay mượn được của con cháu, bà đành luộc mấy cọng rau, xắt ít trái cà chua cho sư dùng bửa. Vừa dọn mâm cơm mà bà vừa rơi nước mắt bụng cứ nghĩ ăn uống như vầy th́ sức đâu mà tu tập. Phật tử nào có biết!

Chiều nay thu dọn xong bà Sáu c̣n ngồi nán lại xâu cho xong mấy xâu bông lài cho buổi lễ Nguyên Đán ngày mai. Trời chập choạng tối nên bà làm hơi chậm tay. Chỉ có ḿnh bà và Kim, một cô Phật tử trẻ, cố làm cho xong kẻo hoa héo. Cô Phật tử c̣n trẻ mà thật tinh tấn. Mỗi lần tới chùa là cô xông xáo quét sân, dọn bếp núc phụ bà. Trước khi về cô luôn xin lỗi bà cô không thể ở phụ lâu thêm v́ c̣n việc học bề bộn quá. Bửa nay cô cũng ngồi xâu bông lài với bà và hứa sẽ giúp bà làm cho xong rồi sẽ đưa bà về. Hai bà cháu vừa làm vừa tṛ chuyện thật tương đắc. Thỉnh thoảng vui miệng cô c̣n ngâm nga mấy câu thơ ǵ thật lạ mà nghe rất êm tai, thích thú. Nhiều khi bà nghĩ vu vơ ai có được con nhỏ này làm dâu thật là có phước. Bà tiếc ḿnh hổng có đứa con trai nào để t́m tới nhà ba má con nhỏ mà xin cưới nó cho con trai ḿnh. Con nhỏ thiệt là dễ thương. Lâu lâu bà lại ngừng tay ngó con nhỏ. Hai bàn tay nhỏ nhắn của nó cứ thoăn thoắt xỏ từng nụ bông lài dẻo như đang múa. Mấy ngón tay nó trắng muốt như mấy nụ bông. Con nhỏ càng nh́n càng thấy thương.

Xỏ xong xâu bông lài cuối cùng, Kim lấy nước vẩy lên mớ bông lài đă xâu xong cho hoa được tươi lâu. Xong, cô dọn dẹp cái tràng không và nhanh nhẩu quét sàn nhà cũng như chung quanh chỗ ngồi của ḿnh. Thấy cô làm nhanh tay, gọn gàng, bà Sáu rất hài ḷng. Bà ngọt ngào bảo:

-Cháu rửa tay rồi đi về cho sớm kẻo mẹ cháu ở nhà trông.

Kim vừa rửa tay vừa trả lời bà Sáu:

-Dạ. Con có thưa với mẹ con là con lên chùa phụ tất niên, chắc mẹ không trông đâu. Để con đưa bác về luôn.

Nghe nói vậy bà Sáu quơ cái nón, bới lại búi tóc rồi hối Kim:

-Vậy để bác bạch với sư rồi ḿnh đi cho lẹ.

 

Hai bà cháu về đến nhà bà th́ trời cũng khá tối. Bà Sáu nói với Kim:

-Cám ơn cháu nghe. Chạy xe cẩn thận nghe cháu.

Kim gật đầu chào bà nhưng bà Sáu vẫn chưa chịu bước vô nhà. Cô rụt rè hỏi:

-Bác có cần ǵ con nữa không, thưa bác?

-Không. Ơ … mà có.

Kim thấy bác lúng túng th́ tội nghiệp, mở lời:

- Dạ, bác muốn dạy con chuyện chi?

Bà Sáu ngập ngừng:

-Bác nói cái này nếu hổng phải th́ cháu hoan hỷ bỏ qua cho bác nghe.

Kim thấy bác cứ do dự, không biết chuyện ǵ nên trấn an bà:

-Dạ, bác dạy chuyện ǵ con cũng xin nghe, đâu có dám phiền năo hay không hoan hỷ.

Bà Sáu ngập ngừng:

-Bác hổng dám xin chi nhiều, hàng tháng xin cháu cúng dường cho chùa một gói bột ngọt được không? Bác thấy cháu có tâm đạo nên mới ngỏ lời…Thấy quư sư ăn uống kham khổ, bác thương quá.

Kim nghe bà nói mà nghẹn đắng trong cổ họng. Trời ơi, tưởng bà xin chi nhiều, chỉ có một gói bột ngọt mà bà phải rào trước, đón sau. Kim đâu có ngờ cảnh chùa đến như vậy. Lâu nay Kim cứ tưởng Phật tử giàu, lo cúng dường tứ vật dụng đầy đủ cho chư sư. Kim hứa ngay cho bà Sáu yên ḷng:

-Dạ, bác an tâm đi. Ngày mai con sẽ đem bột ngọt lên chùa cho bác nấu nướng. Con mới có được việc làm, sẵn đây con xin cúng dường 200 ngàn tiền chợ hàng tháng.

Bà Sáu móm mém cười hoan hỷ. Thấy vui vui trong bụng, Kim nghĩ ngày đầu năm sẵn đem tiền lên chùa ḿnh sẽ dâng thêm bao thơ nhỏ đến bà Sáu. Nh́n bà cụ lụm cụm mở cửa bước vào trong nhà Kim vô cùng thương cảm. Cô thấy thương bà, thương cảnh chùa thiếu thốn mà Phật tử chẳng ai hay. Cô đưa tay quẹt ngang mắt rồi từ từ sang số xe.

NHƯ QUANG